Temat miesiąca
Wyniki ogólnopolskiego badania liczby osób bezdomnych na terenie województwa łódzkiego (31 maja 2017)
W nocy z 8 na 9 lutego 2017 r. po raz trzeci zostało przeprowadzone Ogólnopolskie badanie liczby osób bezdomnych. Badanie wykonywane jest co 2 lata. Koordynatorem badania na terenie naszego województwa był Mariusz Chałubek, inspektor wojewódzki w Oddziale Wsparcia i Integracji Wydziału Rodziny i Polityki Społecznej Łódzkiego Urzędu Wojewódzkiego w Łodzi. Natomiast, na terenie gmin koordynatorami badania były osoby wyznaczone przez wójta, burmistrza lub prezydenta.

W czasie przeprowadzania badania, na terenie naszego województwa przebywały ogółem 2062 osoby bezdomne, w tym: 333 kobiety, 1656 mężczyzn i 73 dzieci. W trakcie badania w 2015 r. na obszarze województwa łódzkiego przebywały 2082 osoby bezdomne (323 kobiety, 1675 mężczyzn, 84 dzieci).

Najwięcej osób bezdomnych przebywało na terenie Miasta Łodzi - 1036 (198 kobiet, 782 mężczyzn, 56 dzieci), w Bełchatowie - 130 (21 kobiet, 109 mężczyzn) oraz w Piotrkowie Trybunalskim - 117 (18 kobiet, 99 mężczyzn).

Biorąc po uwagę miejsce przebywania bezdomnych, większość stanowiły osoby znajdujące się w placówkach instytucjonalnych - 1667. Natomiast, w pustostanach, altanach działkowych, na ulicach, klatkach schodowych, dworcach, piwnicach, itp. przebywało ogółem 395 osób.

Jako przyczynę bezdomności najczęściej podawano eksmisję lub wymeldowanie, konflikt rodzinny i uzależnienie. Z tym, że w wielu przypadkach osoby podawały kilka przyczyn bezdomności.

Najwięcej osób bezdomnych jest w przedziale wiekowym 41-60 lat - 1000. Kolejne grupy wiekowe to: powyżej 60 lat - 495 osób, 18-40 lat - 494 osoby, 0-17 lat - 73 osoby.

Większość osób bezdomnych ma wykształcenie zawodowe (736) oraz podstawowe (665). Najmniej osób ma wykształcenie wyższe (36).

Podczas badania pytano również o czas pozostawania osobą bezdomną. Najliczniejszą grupę stanowią osoby będące najkrócej bezdomne (do 2 lat) - 596. Najmniej liczną grupą są osoby pozostające w bezdomności powyżej 20 lat - 40 osób.

Jako źródło dochodu najczęściej podawano zasiłek z pomocy społecznej (576 osób), zbieractwo (391 osób) oraz pracę na czarno (368 osób). Warto wskazać, że 117 osób bezdomnych wskazało zatrudnienie jako źródło utrzymania, natomiast 296 osób nie posiada żadnego dochodu.

Bezdomność należy do jednego z problemów występujących w naszym społeczeństwie. Zgodnie ustawą o pomocy społecznej, za osobę bezdomna uważa się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Natomiast, w myśl ww. ustawy, zadaniem własnym gmin o charakterze obowiązkowym jest pomoc osobom bezdomnym i ograniczenie negatywnych skutków bezdomności poprzez udzielanie schronienia, zapewnienie posiłku oraz niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym.

Szczegółowe wyniki badania znajdują się w poniższych tabelach.

Tabela nr 1 - wyniki Ogólnopolskiego badania liczby osób bezdomnych z podziałem na kobiety, mężczyzn i dzieci

Wyszczególnienie Ogółem z tego:
Kobiety Mężczyźni Dzieci
Ogółem liczba osób 2062 333 1656 73
z tego ze względu na miejsce prowadzenia badania:
Noclegownia
128 12 116 0
Ogrzewalnia 126 17 109 0
Schronisko dla osób bezdomnych 1120 190 899 31
Dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży 71 32 0 39
Ośrodek interwencji kryzysowej 0 0 0 0
Specjalistyczny Ośrodek Wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie 4 2 0 2
Szpitale, hospicja, ZOL-e, inne placówki zdrowia 83 9 74 0
Zakłady karne, areszty śledcze 56 6 50 0
Izby wytrzeźwień, pogotowia socjalne 0 0 0 0
Inne placówki 79 4 74 1
Pustostany, domki na działkach, altany działkowe 126 11 115 0
Miejsca niemieszkalne:
na ulicach, klatki schodowe, dworce PKP i PKS, altany śmietnikowe, piwnice itp.
269 50 219 0
w tym czas pozostawania osobą bezdomną:
do 2 lat
596 157 439 0
od 3 do 5 lat 496 73 423 0
od 6 do 10 lat 581 75 505 1
od 11 do 15 lat 141 15 126 0
od 16 do 20 lat 84 6 78 0
powyżej 20 lat 40 1 39 0
w tym przyczyny bezdomności:
eksmisja, wymeldowanie
1100 196 904 0
konflikt rodzinny 780 115 665 0
uzależnienie 729 89 640 0
przemoc domowa 108 54 53 1
niepowodzenie w poszukiwaniu pracy poza miejscem zamieszkania 55 7 48 0
opuszczenie placówki opiekuńczo - wychowawczej (np. dom dziecka) 31 5 26 0
zadłużenie 264 51 213 0
bezrobocie, brak pracy 315 37 277 1
opuszczenie zakładu karnego 148 8 140 0
zły stan zdrowia, niepełnosprawność 141 15 126 0
inne 67 10 57 0
w tym źródła dochodu:
zatrudnienie
117 22 95 0
praca na czarno 368 31 337 0
zbieractwo 391 30 361 0
powyżej 20 lat 40 1 39 0
zasiłek z pomocy społecznej 576 116 460 0
świadczenia ZUS 102 26 76 0
żebractwo 139 11 128 0
alimenty 31 25 5 1
od 16 do 20 lat 84 6 78 0
renta/emerytura 226 66 160 0
inne 40 18 22 0
nie posiadam w ogóle dochodu 296 40 256 0
w tym wykształcenie:
niepełne podstawowe
65 12 53 0
podstawowe 665 132 533 0
gimnazjalne 64 18 46 0
zawodowe 736 80 656 0
średnie 346 68 278 0
wyższe 36 12 24 0
w tym formy pomocy:
wsparcie finansowe
494 114 380 0
schronienie 1369 228 1141 0
posiłek 1150 159 991 0
odzież 765 94 671 0
inne 62 9 53 0
nie korzystam 248 36 212 0
w tym potrzeby, formy wsparcia:
finansowe
819 158 661 0
mieszkaniowe 1339 243 1096 0
zdrowotne 531 94 437 0
wyjście z uzależnień 384 34 349 1
pomoc w znalezieniu pracy 314 46 267 1
nie oczekuje pomocy 170 29 141 0


Tabela nr 2 - wyniki Ogólnopolskiego badania liczby osób bezdomnych z uwzględnieniem przedziału wiekowego

Wyszczególnienie Ogółem (mężczyźni i kobiety)
Przedział wiekowy
0-17 18-40 41-60 powyżej 60
Ogółem liczba osób 73 494 1000 495
z tego ze względu na miejsce prowadzenia badania:
Noclegownia
0 29 71 28
Ogrzewalnia 0 36 67 23
Schronisko dla osób bezdomnych 31 217 546 326
Dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży 39 29 3 0
Ośrodek interwencji kryzysowej 0 0 0 0
Specjalistyczny Ośrodek Wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie 2 2 0 2
Szpitale, hospicja, ZOL-e, inne placówki zdrowia 0 23 36 28
Zakłady karne, areszty śledcze 0 23 25 8
Izby wytrzeźwień, pogotowia socjalne 0 0 0 0
Inne placówki 1 14 36 28
Pustostany, domki na działkach, altany działkowe 0 46 62 18
Miejsca niemieszkalne:
na ulicach, klatki schodowe, dworce PKP i PKS, altany śmietnikowe, piwnice itp.
0 75 159 35
w tym czas pozostawania osobą bezdomną:
do 2 lat
0 214 262 120
od 3 do 5 lat 0 137 260 99
od 6 do 10 lat 1 105 334 141
od 11 do 15 lat 0 14 61 66
od 16 do 20 lat 0 9 45 30
powyżej 20 lat 0 2 13 25
w tym przyczyny bezdomności:
eksmisja, wymeldowanie
0 238 564 298
konflikt rodzinny 0 216 394 170
uzależnienie 0 186 390 153
przemoc domowa 1 47 38 22
niepowodzenie w poszukiwaniu pracy poza miejscem zamieszkania 0 17 33 5
opuszczenie placówki opiekuńczo - wychowawczej 0 26 4 1
zadłużenie 0 63 145 56
bezrobocie, brak pracy 1 76 181 57
opuszczenie zakładu karnego 0 53 75 20
zły stan zdrowia, niepełnosprawność 0 23 120 98
inne 0 14 30 23
w tym źródła dochodu:
zatrudnienie
0 36 70 11
praca na czarno 0 150 194 24
zbieractwo 0 108 232 51
zasiłek z pomocy społecznej 0 91 314 171
świadczenia ZUS 0 13 24 65
żebractwo 0 43 71 25
alimenty 1 20 7 3
renta/emerytura 0 14 62 150
inne 0 16 14 10
nie posiadam w ogóle dochodu 0 97 154 45
w tym wykształcenie:
niepełne podstawowe
0 23 22 20
podstawowe 0 161 323 181
gimnazjalne 0 58 5 1
zawodowe 0 142 430 164
średnie 0 84 158 104
wyższe 0 9 14 13
w tym formy pomocy:
wsparcie finansowe
0 88 282 124
schronienie 0 301 679 389
posiłek 0 267 612 271
odzież 0 185 407 173
inne 0 14 28 20
nie korzystam 0 95 115 38
w tym potrzeby, formy wsparcia:
finansowe
0 194 456 169
mieszkaniowe 0 332 708 299
zdrowotne 0 83 269 179
wyjście z uzależnień 1 123 198 62
pomoc w znalezieniu pracy 1 116 171 26
nie oczekuje pomocy 0 42 61 67


Opracowała: Joanna Wierzbicka, oddział wsparcia i integracji WRPS